turkmenabat-city


 * __Türkmenabat__**


 * Umumy maglumat**

Lebap welaýatynda Boýnuzyn, Garabekewül, Darganata, Dänew , Atamyrat, Sakar, Saýat, Halaç, Hojambaz, Türkmenabat etraplary bar. Türkmenabat şäheri 1886 esaslandyryldy,welaýat we etrap merkezi .Ykdysady raýonyň iň uly senagat merkezi. Esasy senagat pudaklary himiýa, maşyn gurluşyk ,ýeňil ,azyk senagatlary .Himiýa senagatyň iň möhüm kärhanasy 1961 ýylda işe berlen superfosfat zawodydyr. Türkmenabat döwletimiziň möhüm ulag çatryklarynyň biridir.Şäherden 3 tarapa demir ýol,awtomobil magistraly kesip geçýär. Şäher ilki dörände Amyderýa ,soňra Täze Türkmenabat 1924-1927 ýyllarda Leninsk we 1927 ýylda Çärjew diýlip atlandyrylýar. 1968-1969 ýyllaryň gyşynda gazaply sowuk bolup Amyderýanyň doňmagy netijesinde Türkmenabadyň köp bölegini sil aldy we şondan soň şäher täze baş plan esasynda gurulýar.1999 ýylda ilatynyň sany 203000 adam.


 * Türkmenabat säheri**

1886-njy ýylda esaslandyryldy,welaýat we etrap merkezi,ululygy boýunça Türkmenistanyň Ilkinji säheri.Ilaty203müň adam. Ykdysady raýony iň uly senagat merkezi.Esasy senagat Pudaklary;himiýa, masyn gurlusyk,ýeňil,azyk senagatlary. Türkmenabat etraby 1925-nji ýylda döredildi.Meýdany14 müň kw.km.Ilaty105,4müň Adam. Etrapda1 säherçe,11geňeşlik,102 oba ilaty punktlary bar.Etrabyň köp bölegini Garagum çöli we Şirşutur gumy tutýar.

Turkmenabat – the centre of Lebap velayat (region), is situated on the left bank of the Amudrya River. The population is about 350-400 thousands people. It is an old town with its own history. The original name of the town was Amul. That name was changed several times: Chahardzhui, Chardzhou, Charjev. It meant the crossing of four roads. In the ancient times the town was one of the points of the Great Silk Road. Nowadays Turkmenabat is one of the important industrial and financial center of Turkmenistan. It has a ship-repairing plant, a locomotive deport, a cotton-processing plant, chemical plant, scarf factory and dozens of other facilities. There are a lot of offices and banks in Turkmenabat. Turkmenabat is a large cultural centre of Turkmenistan. There is a municipal Museum of the Regional Earthnography, the Seidi Music and Drama Theatre, some cinemas, beautiful parks. There is a monument to the Soldiers who fought during the Great Patriotic War in 1941 – 1945 in the “Victory” Park. There are a lot of other monuments in Turkmenabat: monuments to great Turkmen poets and writers: Seidi, Azadi, Magtymguly; to our President Saparmyrat Turkmenbashy the Great, to the Great national heroes of Turkmen people: Gorkut Ata, Sultan Sanjar and others. Turkmenabat has a lot of schools, colleges, Medical, Music and Arts Schools, Sport complexes and stadiums, and Turkmen State Pedagogical Institute named after Seidi. The climate in Turkmenabat is sharp continental. Winter is not cold, but sometimes it is -5 –10 C. Summer is hot and dry, but in the shade the temperature can reach +40 +45C. Lebap velayat is known as the cotton-growing land. As you know, cotton is a white gold of Turkmenistan. So you can see the open cotton boxes on the state emblem of our country. Summer and autumn are tasteful seasons in Lebap. You can enjoy eating sweet water-melons, melons, grapes, apples, pears, apricots and other fruit and vegetables. Thanks to it geographical position (the town is on the east of the country) Turkmenabat is the first to see the sunrise and to meet the new–born day. People of many nationalities live in friendship and accordance with each other. Turkmenabat is a beautiful town of Turkmenistan. You are welcome to our native town.

Taken from [|www.iatp.edu.tm/schoolteacher\topics.htm]


 * Görogly beg seýilgähi**

Türkmenabat şäheriniň dynç alyş merkezleriniň biri- Görogly beg seyilgähidir. Bu ýeri şäherlileriň we myhmanlaryň dynç alýan söýgüli ýerleri bolup, ol özüne saýaly baglary, saýrak guşlary, asuwdalylygy, Beýik Watançylyk Urşunda wepat bolan gerçek türkmen şahsylarynyň hormatyna bagyşlanan äpet ýadygärlegi we Baky Ody, suw howdany we onuň orta arasyndaky adasy,tomus aýdym-saz meýdançasy, çagalar üçin oýun meýdançalary, tans meýdançasy bilen tanalýar. Her ýylyň Magtymgul y aýynyň 9-ynda bu ýadygärlige şäheriň kärhanalaryň işçileridir dolandyrjy işgärleriniň, mekdepleriň we çagalar baglarynyň mugalymlarydyr terbiýeçileri we keselhanalaryň lukmanlardyr şepawat uýalarynyň ýüzlerçesi we häkimýet wekilileri gelip gül desselerini uruşda wepat bolan ildeşlerimiziň hatyrasyna goýýarlar. Görogly beg seýilgähiniň gözel ýerleriniň biri hem onuň merkezinde ýerleşýän suw howdanydyr. Öz gezeginde bu howdanyň ortasynda emeli ada ýerleşip, ol aýdym-saz sahnasy hyzmat edýär. Sahnanyň garşysyndaky kenarda tomaşaçylar üçin ýörite oturgyçlar saýaly agaçlaryň aşagynda oturdyrlandyr. Mundan başga-da bu ýerde gaýykly gezelenç etmäge örän oňat mümkünçilik bar.


 * Türkmenabadyň ülkäni öwreniş muzeýi**

Türkmenabat şäherinde jemi iki sany muzeý bar.Olaryň biri ‘’Ülkäni őwreniş muzeýi bolup, ol XX asyryň başynda gurlan.Bu muzeý 3 bőlűmden ybarat bolup,2 gatdan durýar.Bu bőlűmler őz aralarynda şeýle bőlűnärler: Bu muzeýiň birinji bőlűmi barada aýdylanda ,ol ýerde b.e.őň. 10-12 műňýyllyga degişli tapyndylardan başlap,b.e. III-IV asyra degişli tapyndylara çenli bar.Has içgin gűrrűň edenimizde b.e.III-IV asyryna degişli arheologik Terrakota tapyndylary,keramika őnűmleri ( XVIII asyra degişli sűýt salynýan kűýze,gowurylan et salynýan golça,toýun turba weş.m),XVI asyra degişli Amuldan tapylan aýal heýkeljikleri bar.Daş asyrynyň giçki neolit we irki eneolit dőwrűniň kremniý,daş ýaraglary,soňky asyrlara degişli ýaraglardan başgada ol ýerde Aheminidler dőwrűne degişli Araphanadan tapylan ,toýundan ýasalan suw ,miwe,et,sűýt ýaly őnűmleri salmak űçin , Bűrűnç eýýamynda ulanylan dűrli kűýzeler we golçalar bar.Bulardan başgada muzeýiň bu bőlűminde siz tűrkmen halkynyň taryhyna degişli durmuşy barada ,ýagny, jykyryň gurluşy ,gara őýleri gurluşy,milli lybaslar,aýal-gyzlaryň dakan kűműşdir-altyndan ýasalanşaý-sepleri barada maglumat alyp bilersiňizň. . Bu muzeýiň ikinji bőlűmi bolsa űlkämiziň tebigatyna degişli.Siz ol ýerde 100 mln.ýyl mundan ozal mezozoý erasynyň mel we Ýura dőwrűnde ýaşap,daşa őwrűlen deňiz haýwanlarynyň galyndylaryndan başlap,häzirki wagtda Tűrkmenistanda ýaşaýan guşlardyr-haýwanlara duş gelip bilersiňiz. Bu ýerde XXI Altyn asyrda Tűrkmenistanda őndűrilýän tekstil őnűmleri,dűrli tűrkmen milli matalary(keteniler),ýűpek gurçugynyň her hili gőrnűşleri,Altyn asyra degişli heýkeller,Tűrkmenistan dőwletiniň kartasy,ýurtda duş gelýän dűrli derman otlarynyň gőrnűşleri bar. muzeýiň 2-nji gatynda ýerleşýän 3-nji bőlűmi Beýik Saparmyrat Tűrkmenbaşy eýýamy barada.Ol Şäherdäki 2-nji II Beýik Watançylyk urşuna bagyşlanylyp dőredilen.Ol muzeýde Beýik Wataçylyk urşunda ulanylan muzeý dűrli ýaraglaryň gőrnűşleri,urşuň gahrymanlaryn yň ýagty ýadygärligine bagyşlanan heýkeller,orden-medallar,gahrymanlaryň atlary we suratlary bar.
 * 1) Taryhy –etnografiýa bőlűmi.
 * 2) Ülkämiziň tebigaty baradaky bőlűm.
 * 3) .Beýik Tűrkmenbaşy bőlűmi.

”**Türkmenabat” myhmanhanasy**

”**T**ürkmenabat” myhmanhanasy şäherimiziň Magtymguly köçesinde şäher aeroportyndan uzak bolmadyk aralykda ýerleşýär. Bu myhmanhana öz müşderilerine 45 sany iki we ýeke orunly otaglary hödürleýär.
 * O**taglaryň içgi bezegi myhmanlaryň göwnüne laýyk derejede bezelendir. Otaglar myhmanlaryň hyzmatyna häzirki zaman hemra arkaly alnyp görkeziş ulgamly mawy ekranlar, ýumşak oňaýly kürsüler, sowadyjylar, howany sowadyjylar we suw gyzdyryjylar bilen enjamlaşdyrylandyr.